Hoe wijs je beleefd maar efficient af?

Het kordaat maar vriendelijk afwijzen van een verzoek is een zeer nuttige manier om richting te geven aan je eigen leven. Het versterkt je onafhankelijkheid, het vergroot je vrijheid en het verhoogt je tevredenheid. Zeg: ‘Geef me wat tijd om erover na denken.’ Of: ‘Laat me er nog even over nadenken. Ik bel je terug binnen het uur.’ Het biedt de kans om je wat voorbereidingstijd te geven en je afwijzing zorgvuldig te formuleren. Je geeft ook de indruk dat je de moeite en de tijd neemt om zorgvuldig met het verzoek om te gaan. Je moet dan ook echt binnen de zestig minuten terugbellen, en een helder en duidelijk ‘nee’ laten horen. Je hoeft er geen verklaring of motivering bij te geven. De bedenktijd en het nakomen van je belofte doen de afwijzing ook minder bruusk en hard overkomen Zeg: ‘Het is een erg mooie aanbieding.’ Waardeer het verzoek voor wat het waard is, maar sla het af. Zeg dat je tijd door andere dingen is opgeslokt, en dat je dit helaas moet overslaan. Zeg niet wat die andere dingen zijn, zodat je niet in een discussie over belangrijkheid terechtkomt. Zeg: ‘Je weet, ik waardeer je enorm’, of: ‘Er is niemand waarvoor ik dit liever zou doen, maar dit keer moet ik nee zeggen.’ Complimenteer de ander. Maak het persoonlijk, maar in positieve zin. Versterk jullie relatie. En weiger dan. Zeg: ‘Dat is iets wat ik eigenlijk nooit doe.’ Mensen gaan beter met een afwijzing om als ze weten dat het niet persoonlijk is bedoeld, maar deel uitmaakt van een algemeen beleid of politiek. ‘Ik koop nooit aan de deur.’ ‘Ik heb nauwelijks tijd voor mijn familie, dus ik moet mijn prioriteiten stellen.’ Zeg: ‘Het spijt me erg voor je.’ Probeer de versluierde betekenis in een verzoek te achterhalen en reageer dan op de emotie van het verzoek. Bijvoorbeeld: ‘We zouden graag komen met de hele familie, maar we kunnen het hotel niet betalen.’ Lees: wij willen bij je thuis uitgenodigd worden. Een gepaste reactie is: ‘Het is erg jammer dat we elkaar tijdens de vakantie niet kunnen zien, maar we zullen na de vakantie tijd vrijmaken om met elkaar door te brengen.’ Zeg: ‘Het komt niet zo gelegen. Graag een andere keer.’ En als er daarna nog aangedrongen wordt: ‘Ik kan daar nu niet over beslissen, maar ik kom er op terug.’ Zeg: ‘Nee.’ Als je ‘nee’ wilt zeggen, zeg dan ‘nee’. Pauzeer even vooraf, zodat je de indruk kunt wekken erover nagedacht te hebben, en zeg het dan: ‘nee’. Gebruik een besliste toon, kijk de persoon in de ogen, anders lijkt het alsof er nog onderhandeling mogelijk is. Je hoeft geen rechtvaardiging toe te voegen noch in discussie te gaan. ‘Nee’ schept enorme duidelijkheid en spaart heel wat ellende.